woensdag 21 augustus 2019

Het komt allemaal door Gunta Stölzl...

Hoe is het mogelijk hè...

Mijn eerste zelf geweven boekenlegger... 

Het komt allemaal door Gunta Stölzl...
De weefkunst van Gunta Stölzl. Eén van de vrouwen die een eeuw geleden de weefafdeling van het Bauhaus in Duitsland groot maakten.

In april waren we in Weimar, waar in 1919 het Bauhaus werd opgericht: een nieuwe, moderne school voor kunst, architectuur en kunstnijverheid, waarvan de leerlingen hun sporen ruimschoots hebben nagelaten in de kunstgeschiedenis van de twintigste eeuw. Het Bauhaus bestond maar veertien jaar: in 1925 verhuisde het naar Dessau en in 1932 naar Berlijn, waar de nazi's het in 1933 sloten.
Zowel in Duitsland als hier in Nederland zijn dit jaar verschillende tentoonstellingen te zien, gewijd aan "honderd jaar Bauhaus".

Wat een inspiratie...

Deze vakantie waren we in het Textielmuseum in Tilburg ("Bauhaus& |Modern textiel in Nederland") en in Wall House #2 in Groningen ("Gunta Stölzl: 100 jaar Bauhausstoffen"), waar de weefkunst van Gunta Stölzl en haar (mede)leerlingen in het zonnetje wordt gezet.
Gunta Stölzl begon in 1920 haar opleiding aan het Bauhaus en werd al snel hoofd van de weefafdeling. Er werd geëxperimenteerd met nieuwe materialen, nieuwe technieken en nieuwe vormen.

Ik vind het allemaal schitterend...
 Zo schitterend... dat ik mezelf er niet van kon weerhouden een bescheiden poginkje te wagen om iets te fabriceren op een eenvoudig weefraam...

Ik heb eerst eens goed rondgekeken op internet hoe het allemaal moet. En toen maar gewoon aan de slag... Met een gewone bol verloopgaren, waarmee je, wat je ook maakt, altijd meteen een mooi effect bereikt.
 Opspannen - en weven maar...
 Een weefpen, stevige katoen om op te spannen, een broodnodige kam... 
 Ik leerde zelfs een echte "twijnrand" te maken, zodat de boel vast blijft zitten als je het weefsel van het raam haalt.
 En aan het eind maar gewoon wat knoopjes gelegd.
 Ben eerlijk gezegd best een beetje trots! En het smaakt zo ongelooflijk naar meer...

Maar echt waar... het komt allemaal door Gunta Stölzl...

woensdag 31 juli 2019

Handwerken... maar dan anders

Vakantie...

Tijd om mooie, bijzondere, indrukwekkende, verrassende en gekke tentoonstellingen te bezoeken.
 Vandaag gingen we naar I'm Your Mirror van de Portugese kunstenares Joana Vasconcelos (1971), in onze eigen Rotterdamse Kunsthal.

Wat een kleuren, wat een indrukken, wat een geweldige kunstzinnige ambachtelijkheid. En wat een dwarsheid ook: niets is wat het lijkt, je wordt constant op het verkeerde been gezet.
 Hierboven zie je het meterslange Finisterra, met enkele details: helemaal gehaakt in prachtige kleuren wol en gevat in een enorme, traditionele schilderijlijst.
 En deze kikkers zijn gemaakt van keramiek en omgehaakt met fijn, kunstig en kleurig haakwerk.
 Vasconcelos is een dwarskont en een strijdbaar feministe, die tegelijkertijd de oude ambachtelijke cultuur en tradities van Portugal in ere houdt. En niet schuwt de hele werkelijkheid op zijn kop te zetten.
 Een giraffenkop (dankjewel, Floor!). Helemaal bekleed met fijn haakwerk.
 Of een slang van keramiek.

Dit keer overtrokken met een fijn netwerk van frivolité.
 Een dwarskont is ze. Niet wars van het aan de orde stellen van maatschappelijke vraagstukken als vrouwenemancipatie, genderidentiteit en onderdrukking.

Materialen gebruikt ze op verrassende, humoristische wijze. En vormt ze om tot metaforen van de werkelijkheid. Zoals deze drie lotusbloemen in de kleuren van de Portugese vlag, opgebouwd uit, jawel... strijkijzers. Die nog bewegen ook. En zo nu en dan wat stoom afblazen...
 Of de reusachtige naaldhakken, opgebouwd uit een enorme hoeveelheid pannen en deksels, met als titel Marilyn, verwijzend naar de afwezige eigenaar van de hakken: Marilyn Monroe.
 Terug naar het textiel: de 23 meter lange sculptuur die Material Girl heet en waarin de strijdbare en creatieve geest van de vrouw centraal staat.
 Geweldig om te zien hoe - onder veel meer - doodgewoon haakwerk (met de hulp van zestig medewerkers van de kunstenaar) hier is toegepast in een indrukwekkend, humoristisch en fantastisch kleurrijk geheel waar je niet op uitgekeken raakt.
 Al die stoffen, materialen en kleuren...
 Nog tot 17 november in de Kunsthal in Rotterdam:
Joana Vasconcelos, I'm Your Mirror.

Een absolute aanrader!

zondag 16 juni 2019

Ondertussen bij Linda Myers...

 "Jane's Quilt Garden", een borduurontwerp van Linda Myers, gebaseerd op de Dear Jane quilt uit 1863, vordert gestaag...

Hieronder de stand van een paar maanden geleden:
In de tuin tussen de bloeiende planten is het goed toeven...
...en komen er ongemerkt weer wat puntjes en blokjes bij.

Ongeveer op de helft ben ik nu. Maar het werken met die mooie stoffige, antiekerige kleurtjes verveelt nog zeker niet!

woensdag 8 mei 2019

De borduurwerken van mijn moeder

 Zondag is het Moederdag.

Mijn moeder leeft al bijna 17 jaar niet meer. Maar ook tijdens haar leven was Moederdag voor ons niet echt een bijzondere dag. 

Mijn moeder vond het allemaal maar commerciële flauwekul. En met lede ogen zag ze toe hoe de ongetrouwde en kinderloze schoonzus van háár moeder werd opgenomen in de feestelijkheden voor oma, onder de nuchtere constatering: "nooit gebaard, toch een taart."

Toch kreeg ze natuurlijk altijd wat van ons. Mijn moeder kon immers ontzettend blij worden van weer een nieuw borduurpakket...

Niet dat ze daar dan meteen aan begon, nee: eerst moest dat ene werkstuk af waar ze mee bezig was. Daar was ze heel strikt in.

(Vreemd genoeg heeft ze die gewoonte op mij niet kunnen overbrengen... bij mij liggen er tientallen handwerken in verschillende staten van voltooiing te roepen om aandacht en te hopen op een ooit laatste steekje...)

Het gevolg was, dat ze dus ook echt tálloze borduurwerken heeft afgemaakt: het ene nog mooier dan het andere. Een aantal van die borduurwerken hangt nu bij ons aan de muur. Voor dit blogje heb ik ze eens even van de muur getild, op een mooie lichte plaats neergezet en gefotografeerd.
 Mooi hè...

Ontwerpen van Clara Waever, Eva Rosenstand, Thea Gouverneur, noem maar op.

Helemaal bovenaan: voorjaar, met de bloeiende ribes en witte narcissen.

Daaronder de kruidenlap, met telkens de naam van het kruid erbij geborduurd.

Hieronder: de vlinderstruik met de verschillende kleurige vlinders.
Eén van haar pronkstukken: het droogboeket (op héél fijn linnen) met het speciaal gemaakte ovalen lijstje.
 En de Digitalis purpurea, het vingerhoedskruid: nog zo eentje met 7 kruisjes op een centimeter
Deze werd te groot om in te lijsten: de levensgrote ridderspoor, wel anderhalve meter hoog...
En dit zijn nog lang niet alle borduurwerken die mijn moeder gemaakt heeft...

Eigenlijk begon het allemaal hiermee: mijn moeders schoollapje uit 1936. Gemaakt in de stad waar ze opgroeide, Goes, toen ze 9 jaar oud was.

De initialen GP staan voor Gerda Phaff (1927-2002)
Ik denk dat ik maar weer eens een van mijn borduurwerken ga oppakken.

En dat ik doorga met borduren tot het helemaal af is...

zondag 7 april 2019

Linda Myers' borduurontwerp

 Het is altijd leuk om weer eens tevoorschijn te halen en een stukje aan verder te borduren: "Jane's Quilt Garden".

Linda Myers heeft verschillende borduurpatronen gemaakt die gebaseerd zijn op de Dear Jane quilt van Jane Stickle uit 1863. Dit ontwerp, "Jane's Quilt Garden", is Quilt Sampler XIV.
 Hierboven de stand van zaken van een tijdje geleden, hieronder de situatie nu. (De foto hierboven is binnen gemaakt, de andere foto's zijn vandaag buiten in het zonnetje genomen. Geeft toch altijd een beetje kleurverschil.)
 Er zijn weer een paar blokjes en puntjes bij geborduurd en zo vordert het geheel toch gestaag, ondanks het feit dat het inmiddels al een "veeljarenplan" is geworden...

De kleuren zijn wat "stoffig" en antiekerig. Erg mooi, vind ik en heel leuk om mee te werken.

Op naar het volgende blokje!

zaterdag 9 maart 2019

Naaimachine...

 Nee, het zal nooit echt wat worden, tussen mijn naaimachine en mij...

Een haat-liefde-verhouding...

Ik heb het er niet mee. Hoewel mijn moeder al haar kleren zelf maakte op haar oude Singer met "dij-aandrijving", als je begrijpt wat ik bedoel (die op zeker moment werd vervangen door een nieuwer, maar veel minder mooi model), heb ik dat kunstje nooit van haar weten af te kijken...

Dát kunstje niet... Wel het breien, haken (waarbij ook oma een grote rol speelde) en vooral het borduren. Maar zelf kleding maken: ik kan het niet.

Het begint natuurlijk allemaal bij die vermaledijde naaimachine...

Hoewel ik nooit helemaal één lijk te kunnen worden met dat apparaat, oefent het al sinds jaar en dag een enorme aantrekkingskracht op me uit. Vroeger liet mijn moeder me dan wat slopen naaien: dat kon geen kwaad. En ik vond het prachtig. Omdat ik - zij het kortstondig - het gevoel had dat ik de naaimachine in mijn vingers had. Maar als ik dan, overmoedig geworden, ook een eenvoudig jurkje wilde proberen, waren de rapen al snel gaar... Spiegelbeeldige onderdelen, blinde naden... hou maar op. 

En toch...

Moet er zo nu en dan eens even stevig geragd worden op die machine...

Heerlijk.

En je hebt zo ongelooflijk snel resultaat!

Laat ik nou genoeg lapjes in huis hebben voor zo'n onbezonnen experiment...
 Zo trok ik onlangs een setje mooie, bij elkaar horende uitverkooplapjes van Robert Kaufmann uit mijn stoffenla en toog aan het snijden. Zo maar in repen, die ik (het water liep me al door de mond) zo dadelijk allemaal in razende vaart, al snorrend op het machientje, zonder verder te plannen aan elkaar zou naaien. Aldus geschiedde.

Langgerekte blokken werden het, die ik vervolgens allemaal weer doormidden heb gesneden.
 Ik had nog geen idee welke kant het verder op zou gaan. 

Eerst maar eens op een stapeltje gelegd.
En vervolgens alle gehalveerde rechthoekjes diagonaal doormidden gesneden.

Om die dan weer, volstrekt onwillekeurig, twee aan twee aan elkaar te naaien, zodat ik rijen van vier blokjes kreeg. Mijn naaimachine snorde door en in recordtijd zaten die rijen ook weer aan elkaar.

Met dit rechthoekige quilttopje als eindresultaat.

Zeg het maar eerlijk: het is hartstikke slordig, de puntjes sluiten niet netjes op elkaar aan, het is allemaal lekker schots en scheef... (en het líjkt niet op het patchwork dat ik normaal gesproken met de hand aflever...)

Maar...

Ik heb genoten. Het was weer eens lekker ouderwets raggen op mijn naaimachine.

(En het eindproduct ga ik gewoon met de hand doorquilten: doe ik daar ook weer eens wat ervaring mee op!)

woensdag 6 februari 2019

Nieuwe sjaal is af

Hij is af!

De sjaal uit het vorige blogje in zachte merinowol met een beetje alpaca. Gehaakt in een eenvoudig ruitjespatroon en daarna gevlochten met een dikke draad, in een witte basis met allerlei kleurtjes erdoorheen. Weer zo'n mooi pakket van Knotten in Delft.
Vorige keer zag het geheel er nog zo uit als hierboven. De twee meters haakwerk waren nog in de maak. En de strengen met het hele dikke garen lagen klaar om erdoor te vlechten.
Al gauw was het haakwerk klaar. Twee meter "hokjes" van telkens een stokje en een losse.

Vervolgens konden de dikke draden afgemeten en afgeknipt worden, elk ruim twee meter, inclusief franje.
Poes Betsey hield een oogje in het zeil, vanuit haar nieuwe doos...

De volgende kwestie was: waarmee ga ik die dikke draden door het haakwerk vlechten??
Ergens in mijn achterhoofd zat de herinnering aan een grote naald met een botte punt, die mijn moeder vroeger altijd gebruikte om een nieuw elastiek in onze onderbroeken te rijgen... Waar heb je zulke herinneringen zitten...
(Even voor de 55+ lezers: weet je nog? Jaren '60 op de lagere school? Dat akelige gevoel als het elastiek van je onderbroek geknapt was... en je juist die dag een jurk aan had... hoewel het evenmin een pretje was als je een lange broek droeg... wat was het dan fijn als de juf op school een veiligheidsspeld voor je had om de boel wat bij elkaar te houden...)

Afijn. Díe naald dus.

Die lag gewoon nog in de oude naaidoos van mijn moeder. Die ik nog altijd zo nu en dan doorsnuffel als ik iets nodig heb waarvan ik denk: zo'n ding had mama toch ook... En wat je dan altijd nog vindt ook...
 En warempel: de draad paste precies door het oog. En de naald was stomp genoeg om probleemloos het vlechtwerk te kunnen doen. Twintig draden, telkens twee aan twee verspringend door de hokjes "geweven". Met tenslotte aan weerszijden de draden samengeknoopt tot franjes.

Ik ben erg blij met deze sjaal. Ik vind hem prachtig geworden en hij is heerlijk warm.

Mijn moeder moest eens weten...